Rozwijanie poczucia rytmu u dziecka

Zdolności muzyczne stanowią szczególny przedmiot badań psychologii muzycznej. Umiejętności muzyczne możemy podzielić na większe, mniejsze, bądź przeciętne. Właśnie dla dzieci przeciętnie uzdolnionych są prowadzone oddziaływania pedagogiczne podczas zajęć.
Jak już dobrze wiemy, oddziaływania muzyczne na małe dzieci, są natychmiastowe i bezpośrednie. Dziecięce reakcje zazwyczaj są spontaniczne. W szczególności reagują właśnie na zmianę natężenia i czas trwania dźwięku.

Czym są ćwiczenia rytmiczne? 

Zgodnie z literaturą, ćwiczenia rytmiczne są systemem dobranych ruchów wykonywanych ściśle z muzyką.
Zaspokajają wrodzoną potrzebę ruchu, a na dodatek ćwiczą spostrzegawczość, pamięć, uwagę, szybkość reakcji. Najważniejszym elementem tych ćwiczeń jest spostrzeżenie dźwięku, skojarzenie go z pewnym ruchem oraz odczuwanie przyjemności. Ich podstawą jest muzyka improwizowana, która dostarcza moment zaskoczenia oraz nastraja na ciągłą gotowość słuchowo - ruchową.

Kiedy zacząć?

Oczywiście jak najszybciej. Wykorzystując zainteresowanie dziecka otaczającym światem już od najmłodszych lat.

Gdzie szukać rytmu?

Dzięki ćwiczeniom rytmicznym dzieci zaczynają zauważać otaczające nas rytmy, np. tykanie zegara, warkot silnika, stukanie kół pociągu - jednym słowem wszystkie rytmiczne dźwięki z otoczenia. Warto także zwracać uwagę dziecka na efekty akustyczne np. stukanie deszczu o parapet, uderzanie fal o brzeg lub pomost, skrzypienie huśtawki.

Najbogatszym źródłem różnorodnych efektów muzycznych i wokalnych są dziecięce piosenki.

Oto mój subiektywne propozycje takich utworów:

1) Agi Bagi - "Co śpiewają kwiatki? (wersja "Zebromarchewka)"  - rytmiczny początek, charakterystyczny głośniejszy refren, szybkie zmiany tempa, improwizacje muzyczne jak i wokalne oraz interesujący tekst: "... i Ty też masz siłę, możesz dać światu tyle...".

2) Gummi Miś - "Bańkę łap" - rytmiczny bit, refren łatwy do zatańczenia zachęcający do łapania baniek.

3) Toy Story - "Ty druha we mnie masz" - piosenka z pewnością dobrze znana chłopcom, jednak z muzycznego punktu widzenia to ciekawa alternatywa dla skocznych dziecięcych piosenek. w szczególności przydatna w nauce "wytrzymywania" wartości rytmicznych.

4) Janusz Radek - "Kot" - to kolejna ciekawa rytmicznie piosenka, z charakterystyczną gitarą w tle. Atutem tej piosenki jest przede wszystkim linia melodyczna, która jest zróżnicowana. Sposób wymawiania słów przez wokalistę, może być przydatny w nauce taktowania.

5) Julia i Gnomeo - "Crocodile Rock" - to piosenka z wyrazistym chórkiem, który może pomóc początkującym chórzystom w tej trudnej sztuce wokalnej. Taneczna i zabawna muzycznie z mocnym refrenem.

Maluchy roztańczone...

Jedną z form ekspresji, niewątpliwie jest taniec. Od zawsze podziwiamy dzieci, które wesoło podrygują nóżką/rączką albo potrząsają całym ciałem. Taniec dziecka oczywiście jest spontaniczny... ale jak do tego namówić rodziców.

Dziś, kilka pomysłów na wspólne tańcowanie oraz kilka utworów do tańca ( nie tylko dla dzieci).

1) Taniec z:
a) dwoma długimi kolorowymi paskami z bibuły - w dwie rączki, dwa paski bibuły... i tańczymy tak, bo one wirowały razem z nami ;)
Sprawdzonym przeze mnie utworem do tego tańca jest "Papaya" Urszuli Dudziak.

Mój przykład:
(zaczynamy od charakterystycznego motywu - "refrenu")
potrząsamy dwiema rękami z bibułą z prawej strony
potrząsamy dwiema rękami z bibułą z lewej strony
machamy nad głową

a dalej:
- kręcimy się
- biegamy lekko z rękami uniesionymi nad głową
- kucamy i tańczymy bibułą po podłodze
- łaskoczemy ;)

2) Tańce Mini Disco - coraz bardziej znane w Polsce, a robiące furorę w wakacyjnych kurtach za granicą.
Są to tańce animacyjne o charakterze integracyjnym. Animator pokazuje i opisuje słownie ruchy dzieciom, które one powtarzają. Śpiewane są w różnych językach, jednak układy są mniej więcej podobne. Do ulubionych tańców przez dzieci, z pewnością należy "Chuchuua" ( tutaj oryginalny teledysk).

3) Pauza w muzyce - zajęcia rytmiczne dla dzieci w wieku przedszkolnym w dużej mierze opierają się na wykonaniu zaplanowanej aktywności podczas pauzy w muzyce.
Moja propozycja do utworu "Lot trzmiela" :
Sznurkiem/hula hopem/ szarfą zaznaczamy dziecku "domek". Podczas muzyki obrazującej lot wraz z dzieckiem latami - stajemy się właśnie tymi trzmielami. Kiedy muzyka przestanie grać (rodzic wciśnie pauzę) trzeba wrócić do swojego domku... i np. skulić się, położyć się na brzuchu, stanąć nie ruchomo.

4) Nauka tekstu piosenki przez inscenizację - prostymi intuicyjnymi ruchami piosenki pokazujemy treść piosenki, np. "Idziemy do zoo" .

Subiektywna krótka lista utworów do tańca: 
- "Cukierki, cukierki"
- "SKAkanka"
- "Mucha w mucholocie" 
- "Bańkę łap" 
- "Taniec piskląt w skorupkach"
- "Taniec cukrowej wieszczki" 
- "Kazaczok" 
- "Ram zam zam"
- "Veo veo" 


Zapraszam do tańca!! :)